DIŞ TİCARET FİNANSMANI

1-AKREDİTİF KREDİSİ

Uluslar arası ticaretteki ödeme şekillerindendir. Akreditif, ithalatçının (amir) talebi üzerine ithalatçının bankası (amir banka) tarafından, akreditif şartlarında belirtilen vesaikin ihracatçı (lehtar) tarafından ibrazı karşılığında bedelin ödeneceğini taahhüt eden geri dönülemez bir ödeme şeklidir. Yurt dışından ithalat yapan tüm firmalar bu krediden yararlanabilirler.

2-HARİCİ GARANTİLER

Harici Garanti Mektubu, yurt dışı ticari işlemlerde, yurt dışındaki muhataba olan taahhütlerin yerine getirileceği hususunda düzenlenen teminat mektuplarıdır. Taahhüdün süresi içinde ve iki taraf arasındaki sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmemesi durumunda talep edilen bedel muhataba ödenmektedir.

Yurtdışına olan borç ve taahhütlerinizin Banka tarafından güvence altına alınmasıdır. Harici garanti kredisi bir tür teminat mektubu kredisi olup; yabancı para cinsinden düzenlenir. Ancak, bu teminat mektubunun muhatabı yurtdışında yerleşik bir kişidir. Teminat mektubu yabancı bir dilde yazılarak muhataba iletilir.

Harici Garantide Taraflar:

Amir (principal): Teminat mektubunun düzenlenmesi için bankadan talepte bulunan taraftır.

Lehdar (Beneficiary): Teminat mektubunun hükmünden yararlanan kişi veya ihaleyi açan, krediyi kullandıran taraftır.

Garantör (Banka): Garanti veren taraftır.

Kontrgaran (Banka): Bir bankaya gönderdiği kontrgaranti karşılığında, riski ve sorumluluğu kontrgarana ait olmak üzere o bankanın teminat mektubu düzenlemesini isteyen, işin yerine getirilmemesi halinde ödemeyi yapmaktan sorumlu olan taraftır.

3-İTHALAT İŞLEMLERİ

Vesaik Mukabili Ödeme (Cash Against Documents)

Vesaik mukabili ödeme şekline göre yapılacak ithalatta sevk belgelerine istinaden yapılacak müracat üzerine bankalarca mal bedelinin tahsilini müteakip ithalatçının DTH'ndan veya Döviz Satım Belgesi veya Türk Parası Transfer Belgesi düzenleyerek mal bedelinin tahsilini takip en geç iki işgünü valörlü olarak muhabir bankaya transfer edilir. Bankalar hiçbir zaman vesaikin doğruluğuna (sahte veya gerçek olup olmamasına) ilişkin sorumluluk üstlenmezler.

Mal Mukabili Ödeme (Cash Against Goods)

Burada ithalatçının mala sahip olduktan sonra bedelini ödemesi, ihracatçının ise malı gönderdikten sonra bedeline kavuşması söz konusu olduğundan, ihracatçı açısından riskli ve ithalatçıya tam güvenini gerektiren bir ödeme şeklidir. Tahsilât garantisi olmayan, ithalatçı ve ihracatçının karşılıklı güvenine dayanan bir ödeme şekli olup, Bankaların talep halinde fatura bedelinin ödenmesi dışında hiçbir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Kabul/Avallı Ödeme

İhracatçı tarafından düzenlenen ve ithalatçı tarafından kabul edilen poliçenin vadesinde ithalatçı firma tarafından ödenmese dahi Bankamızca aval verilerek ödemenin garanti edilmesidir. İthalatçılarımıza yurt dışından kolayca vadeli mal satın alma olanağı sağlar. İthalatçıya mal bedelini poliçe/bono vadesinde ödeme olanağı sağlayan ödeme şeklidir...

Alacaklı: (Keşideci/Drawer)

Borçlu: (Muhatap/Drawee)

Aval: Borçlusu tarafından kabul edilen poliçenin banka tarafından borçlu sıfatıyla değil kefil sıfatıyla imzalanması, dolayısıyla ödenmesinin taahhüt edilmesidir.

Peşin Ödeme

İthalatçıların yurt dışından yapacakları mal alımlarında, yurt dışındaki satıcılar veya imalatçılar mallarını sevk etmeden veya imalata başlamadan sipariş bedelinin bir kısmının veya tamamının ödenmesini talep etmesi halinde peşin ödeme yapılabilir.

Akreditifli Ödeme

Akreditif, kısaca şartlı bir banka taahüdü olarak tanımlanmaktadır. Daha geniş bir tanımla, akreditif ithalatçının (Amir) talep ve talimatına dayanarak bir bankanın (Amir Banka) belli bir paraya kadar, belli vadede, belli belgeler karşılığında ve ön görülen şartların yerine getirilmesi kaydıyla, ihracatçıya (Lehdar) ödeme yapacağını, lehdar tarafından keşide edilen poliçeleri kabul veya iştira edeceğini yazılı olarak taahhüt etmesidir. İhracatçı, mal bedelinin kendisine ödeneceği hususunda bir banka taahüdüne sahiptir. İthalatçı ise, akreditif şartları kendi talep ve talimatına dayanılarak belirlendiğinden, bu şartlar yerine getirilmedikçe ihracatçıya ödeme yapılmayacağından emindir.

Taraflar:

Bir akreditif işleminde en az dört taraf bulunur:

  • Amir (İthalatçı)
  • Amir Banka (İthalatçının Bankası-Akreditifi Açan Banka)
  • Muhabir banka (İhbar eden, teyit eden,ödeyen,rambursman banka,akreditifin açıldığı yurt dışındaki bankadır. Her biri aynı ya da farklı banka olabilir ve amir bankanın muhabiri olabilir.
  • Lehdar (İhracatçı)
  • İhbar bankası( Advising Bank): İhracatçıya sadece akreditifin açıldığını bildiren bankadır.

Not: Gayrikabilirücu Akreditif (Irrevocable Letter Of Credit): Bu tür akreditifler, akreditif metninde belirtilen koşullara uyulması şartıyla amir banka için kesin bir taahhüt niteliğindedir. Aksi belirtilmedikçe her akreditif Gayrikabilirücu Akreditifdir.(UCP 600)

Akreditif Türleri

I-Ödeme Türlerine Göre:

A-Vesaik İbrazında Ödenecek Akreditif (At-Sight Letter Of Credit)

Mallara ait belgelerin ibrazı karşılığında satıcıya ödemenin yapıldığı akreditiflerdir. Burada ödemenin yapılması, vesaikin akreditif şartlarına uygun olarak ve akreditif süresi içerisinde muhabir bankaya ibrazına bağlıdır. Bankalar, vesaik bankaya ulaştıktan 5 iş günü içersinde inceleme, ödeme ve red süresine sahiptir.(UCP 600)

B-Vadeli Akreditif (Deferred Payment Letter Of Credit)

Alıcı ile Satıcı arasındaki anlaşma uyarınca akreditif bedelinin sevk belgelerinin ibrazından belirli bir süre sonra ihracatçıya ödenmesine imkân tanıyan bir akreditif türüdür. Mal bedelleri vesaikin ibrazında değil, ödeme vadesinde ödenir.

C-Kabul Kredili Akreditif (Acceptance Letter Of Credit)

Vesaik ile birlikte vadeli bir poliçeninde satıcı tarafından bankaya ibrazı ile kabul işleminin yerine getirilmesini müteakiben gerçekleşen akreditif türüdür. Alıcının mal bedelini poliçe vadesinde ödemesi, satıcının ise isterse vadesinden önce poliçeyi iskonto ettirmesi söz konusudur.

D-Karışık Ödemeli Akreditif (Mixed Payment)

Akreditif tutarinin belli bir oranda pesin, vesaik ibrazinda veya belli bir vadede ödendiği akreditif türüdür.

II-Özelliklerine göre:

A-Teyitli Akreditif (Confirmed Letter Of Credit)

Akreditifi açan bankanın talebi üzerine muhabir bankanın açılan akreditifi teyit etmesi durumunda, akreditif koşullarına uyulması halinde hem açan hem teyit eden bankanın satıcıya karşı kesin bir taahhüdü söz konusu olur. Satıcı firma, akreditifi ihbar eden bankaya uygun sevk vesaikini verdiği takdirde mal bedelini derhal tahsil edeceğinden emindir.

B-Teyitsiz Akreditif (Unconfirmed Letter Of Credit)

Akreditif metninde teyitsiz olduğu bildirilir veya teyit konusunda hiç bir açıklamada bulunmazsa, akreditif teyitsiz kabul edilir. Bu tür akreditiflerde lehdar banka akreditifi lehdara sadece ihbar eder, ödeme konusunda herhangi bir sorumluluk üstlenmez.

III-Özelliklerine Göre:

A-Devredilebilir Akreditif (Transferable Letter Of Credit)

Akreditifin ilk lehdar tarafından ikinci bir lehdara devrine, akreditif metninde izin verildiği takdirde Devredilebilir Akreditif söz konusu olur. Bu tür akreditifler sadece bir kez devredilebilirler. Başka bir deyişle akreditifi devralan ikinci lehdar akreditifi tekrar bir başkasına devredemez. Akreditif toplam tutarı üzerinden tek bir ikinci lehdara devredebileceği gibi, bölünerek birkaç kişi arasında da dağıtılabilir. "Bölünebilir(divisible, parçalanabilir (fractionable), temlik edilebilir (assignable) ve aktarılabilir (transmissable)" gibi terimler akreditifi devredilebilir hale getirmezler.

B-Teminat Akreditifi (Stand-By Letter Of Credit)

Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerden doğan borçların yerine getirilmemesi halini güvence altına alan akreditiftir. Burada akreditifi açan banka amir banka sıfatıyla, akreditifin lehdarına karşı üçüncü bir şahsın sözleşme şartlarından doğan yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde belli tutarda bir parayı ödemeyi garanti eder. Mal bedeli karşılığında açılan bir akreditiflerinin ifayı güvence altına almasına karşın garanti akreditifi ifa etmemeyi güvence altına alır. Lehdarın ilk yazılı talebi üzerine havalesi ve ödeme yapılması söz konusudur.

İTHALAT AKREDİTİF İSKONTOSU

Bankamızca açılan ithalat akreditifleri ithalatçı firmalarımızın talebi üzerine muhabir bankalara iskonto ettirilebilmektedir. Bu finansman metodu daha çok ithalatçının vadeli ödemek istediği ancak ihracatçının mal bedelini peşin tahsil etmek istediği durumlarda kullanılmaktadır. İhracatçı firmanın akreditif şartlarına uygun vesaik ibrazı ile birlikte muhabir banka iskonto işlemini gerçekleştirerek vesaik bedelini ihracatçı firmaya öder. Böylece ithalatçı firma talep ettiği vadede ödeme yapma, ihracatçı firma ise mal bedelini peşin tahsil etme olanağına kavuşmuş olmaktadır.

3-İHRACAT İŞLEMLERİ

Peşin Ödeme

İhracat bedelinin fiili ihracattan önce tahsil edildiği yöntemdir. Genelde birbirini çok iyi tanıyan alıcı ve satıcı arasında gerçekleşen ve tamamen güvene dayalıdır. Bu yöntemde doğan bütün riskler ithalatçının üzerindedir. Açıkça ithalatçının sipariş ettiği malları alamama, düşük kalitede alma riski her zaman bulunmaktadır. Bu işlemde ithalatçı ihracatçıya kredi açmaktadır.

Mal Mukabili Ödeme

İthalata konu mal alıcının eline ulaştıktan sonra ödemesi yapılmaktadır. Riskleri en çok ihracatçı üstlenir. Alıcının malı teslim aldıktan sonra ödeme yapmaması ya da yapamaması ihtimali her zaman mevcuttur.

Vesaik Mukabili Ödeme

Malla ilgili belgelerin amir bankaya gönderilmesi karşılığında bedelin tahsil edilmesine imkân veren yöntemdir. Başka deyişle mal bedelleri, malla ilgili vesaik ve ithalata konu olan mallar gelince ödenmektedir. Alıcı, malların uygunluğunu kontrol eder ve sonra ödeme yapma şansına sahip olduğu için, bu ödeme şekli ithalatçı açısından güvenlidir.

Akreditifli Ödeme

İhraç konusu malla ilgili evrakların satıcı tarafından kendi bankasına teslimi ile mal bedellerinin tahsilini sağlayan yöntemdir. Bu yöntem, diğer ödeme yöntemlerine göre daha pahalı olmasına rağmen en güvenli olandır. Akreditiflerde de ithalatçı ve ihracatçı arasındaki ilk işlem satış sözleşmesi ile olur. Bu sözleşme, alıcı ve satıcı arasında herhangi bir şekle bağlı kalmadan yapılır. Anlaşmada malın cinsi, miktarı, fiyatı, ödeme şekli, malları nereden ve nasıl teslim edecekleri, teslim zamanı ve taşıma konusu yer almaktadır. Alıcı (amir) kendi bankasından (amir banka) ihracatçı (lehdar) lehine bir akreditif açılması için başvurmaktadır.

Kabul Kredili Ödeme

Vadeli bir akreditif gibi düşünülen bu ödeme şeklinde ithalatçı ve ihracatçının anlaştıkları şartlar ile mal ithalatçıya sevk edilmesine rağmen, ihracat bedeli ileri bir tarihte ihracatçıya ödenmektedir. Bu yöntemde ithalatçı üzerine çekilen poliçe kullanılmaktadır.

İHRACAT AKREDİTİFİ İSKONTOSU

İhracatçı lehine ithalatçı tarafından açılan teyitli veya teyitsiz akreditifler, uygun vesaik ibraz edildikten sonra Bankamız tarafından gayrıkabilirücu olarak iskonto edilerek vesaik bedeli ihracatçıya vadesinden önce TL olarak ödenir.

5-KABUL/AVAL KREDİLER

İthalatçı ve ihracatçının anlaşması doğrultusunda mal bedelinin keşide edilen poliçenin bankamızca ihracatçının bankasına ödenmesinin taahhüt edildiği bir kredi türüdür. Bu kredi ile alıcı ödeme yapmadan vadeden önce malları çekebilme imkânına sahip olur.

6-ÜLKE KREDİLERİ/GSM KREDİLERİ

Ülke Kredileri - İhracat Sigorta Kuruluşları garantisi altında gerçekleştirilen işlemler

İhracat Sigorta Kuruluşları çeşitli programları çerçevesinde bulundukları ülkelerin ihracatını teşvik etmek amacıyla kurulmuşlardır. Uyguladıkları programlarla o ülkelerden her türlü yatırım malı ithalatı yapacak firmalara orta ve uzun vadeli finansman imkanı sağlar. Bu tip kredilerde borçlu ithalatçı firma ve bankası da garantör olarak işlemi gerçekleştirir.

Yatırım malı ithalatı yapan müşterilerimiz ülke kredileri imkanını kullanarak likidite ve satın alma gücü kazanır, uygun faiz ile uzun vade imkanı sağlar. Şekerbank tüm ülkelerdeki İhracat Sigorta Kuruluşları ile yakın işbirliği içinde olup bu kredilere aracılık etmektedir. İşlem bazında değerlendirilen birinci ve ikinci el yatırım malı ithalatlarında muhtemel en uzun vade ve uygun fiyatlar sağlayarak geniş muhabir ağı aracılığı ile hizmet vermektedir.

GSM Kredileri:

GSM programı ABD'nin tarım ürünleri ihracatını teşvik için ABD Tarım Bakanlığı nezdinde oluşturulmuş bir programdır. Birçok ülkede Amerikan tarım malları ithalatının vadeli ödeme şartı ile finansmanına olanak sağlamaktadır. GSM kredisi A.B.D.’den tarım ürünü ithal eden müşterilerimize akreditif tahtında 2 veya 3 yıla kadar vade imkanı sağlamaktadır.

7-EXIMBANK KREDİLERİ

İhracatçı ve ihracat bağlantılı mal üreten imalatçı firmaların hazırlık aşamasında desteklenmesi için Türk İhracat Bankası A.Ş. (Eximbank) tarafından bankalar aracılığı ile kullandırılan kredi türüdür.

Kredinin vadesi ve uygulanacak faiz oranları, para piyasaları yakından takip edilerek Türk Eximbank tarafından belirlenmekte olup, firmanın Eximbank nezdindeki riskine ve sigortalılık durumuna göre değişiklik göstermektedir.

Faiz tahakkuku vade sonunda yapılmaktadır.

8-FORFAITING

Forfaiting, dış ticarette kullanılan, 90 günden 5 yıla kadar uzun vadeli alacakların (poliçe ve akreditifler) geri dönüşsüz yani gayrikabilirücu, satın alınması ile ilgili bir finansman tekniğidir. Forfaiting işleminde, satıcı alacağını forfaiting kuruluşuna (Forfaiter) satarak tüm tahsilat riskinden kurtulmakta ve belli bir maliyet karşılığında alacağını iskonto ettirmektedir.

Mal ya da hizmet ihracatından doğan ve kambiyo senedi, vadeli akreditif, garanti mektubu ile sunulan belgeli ileri vadeli alacakların;

Sabit faizli, Kısa, orta ya da uzun vadeli, satın alınması olarak belirtilen bir dış satım finansman tekniğidir. Her türlü ihracat alacağı forfaitinge konu olabilir. Ancak ödemenin Bankamızca kabul edilebilir muhabir bir banka tarafından teyit/garanti edilmiş olması gerekir.

Forfaiting aşağıda belirtilen ödeme şekilleri için söz konusudur.

A)Kabul kredili

B)Vadeli Akreditif

C)Bedeli Garanti altına alınmış Mal Mukabili ihracat

9- DÖVİZ KREDİLERİ

İhracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ve döviz kazandırıcı faaliyetlerin finansmanı için kullandırılan kredilerdir.

İhracat taahhüdünün gerçekleşmesi şartına bağlı olarak vergi, resim ve harç istisnası uygulanır.

Belgesiz ihracat kredilerinde vergi, resim ve harç istisnasından yararlanma süresi 18 ay, belgeli kredilerde ise belge süresi kadardır. Belgesiz ihracat kredilerinde ihracat taahhüdü kredi vadesi içinde yapılan ihracat ile kapatılır

İhracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetlerin finansmanı amacıyla kullandırılan belgeli kredilerde ihracat taahhüdü mal ve hizmet bedelinin tahsil edilmesi ile yerine getirilir. İhracat taahhüdünün yerine getirilmemesi durumunda gerçekleşmeme oranında müeyyide uygulanır. Kredi firmaya TL olarak ödenir. Azami vade 18 ay olup; spot, rotatif ya da eşit taksitli geri ödemeli olarak kullandırılabilir.

10-FACTORING İŞLEMLERİ

Vadeli satış yapan firmaların, faturaya bağlanmış olmak kaydıyla her türlü mal ve hizmet satışlarından doğan alacak haklarını factor (Factoring Firması) adı verilen finansal kuruluşlara temlik etmek suretiyle firmalarına kısa vadeli kaynak sağladıkları bir finansman tekniğidir.

Factoring işlemleri ile,yurt içinde gerçekleştirilen mal ve hizmet satışlarından doğmuş alacaklar karşılığında finansman imkanı sağlandığı gibi, ihracattan doğmuş alacaklar karşılığında da finansman sağlanmaktadır.

Garanti İşlevi

İhracat factoringi işlemlerinde mal bedeli (Satıcıdan kaynaklanan bir hata olmaması şartıyla), factoring firması tarafından belli limitler dahilinde garanti altına alınmaktadır.

Alacak Yönetimi İşlevi

Alacağın tahsilatının takibi factoring şirketindedir ve ödeme alıcı tarafından factoring şirketin yapılacaktır.

Finansman İşlevi

Factoring şirketi, satıcıdan temlik yoluyla aldığı ve limit dahilindeki (onayladığı) alacakların yaklaşık %80'ini ön ödeme yoluyla müşterisine kullandırabilir.

11-YURTDIŞI FİRMA İSTİHBARATI